ZABYTKIGORZOWA
Copyright © 2025 Oskar Młodziński
Zabytki Gorzowa Wielkpolskiego
Źródło: Gorzowskie Wiadomości Samorządowe
Agnieszka Dębska
Miejski Konserwator Zabytków
Na podstawie artykułu Jerzego Zysnarskiego pt. „Od Abdeckerei do Żwirowej, czyli klucz do toponomastyki Gorzowa”(Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny, 2007, nr 14) wiemy, że obecna ulica Kosynierów Gdyńskich powstała w XIX wieku w miejsce średniowiecznej drogi łączącej Młyńskie Przedmieście ze wsią Chwalęcice (niemiecka nazwa Heinersdorf) i w XVI wieku zabudowana była stodołami. Według źródeł archiwalnych w 1568 roku nosiła nazwę „Strasse nachHeinersdorf”, a w latach 1863-1933 „Heinersdorferstrasse”. Natomiast po dojściu hitlerowców do władzy ulicę przemianowano na „Adolf Hitler Strasse”. Zaraz po przejęciu miasta przez polską administrację funkcjonowały nazwy „ul. Długa” i „ul. Jagiełły”. Od połowy 1946 roku przyjęła się nazwa ul. Kosynierów Gdyńskich. Według autora artykułu, zmianę nazwy ulicy w Gorzowie miał spowodować Florian Depczyński, były kosynier, który w 1946roku zamieszkał przy tej ulicy. Kosynierzy stanowią jeden z symboli insurekcji kościuszkowskiej (1794rok). Ze względów na ogromne trudności z uzbrojeniem powstańców, sformowano oddziały kosynierów, uzbrojonych w piki i osadzone na sztorc kosy. Z tego samego powodu podczas walk o Gdynię we wrześniu 1939 roku utworzono tak że batalion kosynierów. Formacja złożona z gdyńskich robotników przede wszystkim pomagała przy budowie umocnień w mieście oraz jego okolicach. Najnowsi historycy twierdzą, że Kosynierzy Gdyńscy „nie wnieśli istotnego wkładu w walki”, ale nie zaprzeczają, że gdyńscy robotnicy „byli to ochotnicy o wysokim morale, gotowi walczyć i ginąć za ojczyznę. I choćby z tego tytułu zasługują na pamięć”. Przy okazji polecam prześledzenie historii rozwoju tej ulicy za pomocą Miejskiego Systemu Informacji Przestrzennej, w którym zamieszczono mapy historyczne z lat 1719, 1863, 1894, 1927-1934 oraz 1945, na stronie internetowej: geoportal.um.gorzow.pl/
Ulica Kosynierów Gdyńskich